اخلاق فرانسويان شده باشد . المِتْفَلَة - ج مَتَافِل [ تفل ] : ظرفى كه در آن آب دهان اندازند . المُتَفَلِّح - [ فلح ] الشفةِ أو اليدينِ أو القَدَمين : كسى كه لب يا دست يا پاى او از شدت سرما ترك برداشته باشد . المُتَفَنِّن - [ فنّ ] : اسم فاعل است ، مرد پر هنر كه هنرهاى بسيار داشته باشد . المُتَقَارِب - [ قرب ] : اسم فاعل است ، بحرى از بحور عروضى شعر است كه وزن آن هشت بار ( فَعُولُنْ ) مىباشد . المُتَقَرِّئ - [ قرأ ] : مرد زاهد و عابد و پرهيزكار . المُتَقَطِّع - [ قطع ] : فا ، كوتاه . المُتَقَطِّعَة - [ قطع ] : مؤنث ( المتقطِّع ) است ؛ « عُرَّةٌ مُتَقَطِّعَةُ » : سفيدى پيشانى است كه از روى دو سوراخ بينى تا به چشمها برسد و معمولا در مورد اسب گفته مىشود ؛ « الحُمىَّ المتقطِّعَة » ( طب ) تب متناوب كه در فاصله‌هاى محدودى عارض شود بر خلاف تب لازم . المُتَّقِي - [ وقي ] : پرهيزكار . المِتَكّ - [ تكّ ] : بندكش كه با آن بند شلوار را در ليفهء آن جاى دهند و در زبان متداول آن را ( مِدكَّا ) نامند . المُتَكَادِس - [ كدس ] : فا ، - مِنَ الشَّجر : درخت شاخه پيچيده و انباشته شده . المُتَّكَأ - ج مُتّكآت [ وكأ ] : پشتى و بالش . المُتَكَلِّف - [ كلف ] : مرادف ( المُكَلَّف ) است ، آنكه در آنچه كه به او مربوط نباشد دخالت كند يا كارى را به عهده گيرد . المُتَكَلِّم - [ كلم ] : فا ، دانا به علم كلام . المُتَكَلِّم - [ كلم ] : جاى سخن گفتن . المُتَكَمِّة - [ كمه ] : في الارض شخص بى پناه كه نمىداند به كجا مىرود . المُتَكَمِّي - [ كمي ] : مرد مسلَّح . المُتَلاحِز - [ لحز ] من الشجر : درختانى كه شاخه‌هاى آنها در هم پيچيده شده باشد . المُتَلاحِم - [ لحم ] : لحيم شده و بهم چسبيده . المُتَلاحِمَة - [ لحم ] : مؤنث ( المُتَلَاحِم ) است ، « شَجَّةٌ مُتَلاحِمَة » : زخمى كه جوش خورده و به استخوان آسيبى نرسانيده است . المِتْلَاف - [ تلف ] : آنكه دارائى خود را تباه كند و بر باد دهد . المُتَلَبِّب - [ لبّ ] : جاى بستن گردن بند . المُتَلبِّس - [ لبس ] : فا ؛ « وُجِدَ مُتَلَبِّسا بِالْجَرِيمَة » : در حالى كه مرتكب جرم بود ديده شد . المُتَلَعْلِع - [ لعلع ] « عَسَلٌ مُتَلَعْلِعٌ » : عسلى كه هنگام برداشت كشيده مىشود . المَتْلَفَة - ج مَتَالِف [ تلف ] : علت نابودى و هلاك ، جاى تلف شدن ، جاى بى آب و علف . المتَلَقِّمَة - [ لقم ] : « ركيَّةٌ مُتَلَقِّمَةٌ » : چاه پُر آب . المُتَلَمَّظ - [ لمظ ] : موضع لبخند كه گرداگرد زبان است . المُتَموم - [ لوم ] : فا ، كسى كه با كارهاى زشت و بد مورد نكوهش قرار گيرد . كسى كه منتظر رفع نيازمندى خود مىباشد . المُتَلوِّن - [ لون ] : فا ، شخص دو رو و متلوِّن . المُتَمَاحِلَة - [ محل ] : « فلاةٌ مُتَمَاحِلَةٌ » : سرزمين دور دست . المُتَمَاطِر - [ مطر ] : ابرى كه ساعتى ببارد و ساعتى ديگر از باريدن باز ايستد . المُتَمَرض - [ مرض ] : بيمار . المُتَمَرَّغ - [ مرغ ] : جاى غلطيدن ستور . المُتَمَطِّر - گردش كنندهء بعد از آمدن باران ، اسب تيزرو ، سوار بر اسب تيزرو . المُتَمَكِّن - [ مكن ] : فا ، - فى علم النّحو : و در علم نحو اسمى است كه از شبه حرف سالم باشد يعنى مبنى نباشد ؛ « المُتَمَكِّن الأَمْكَن » اسم منصرفى كه آخر آن تمام حركات اعراب و تنوين را در بر گيرد مانند ( سَعْدٍ و سعيدٍ ) ؛ « المُتَمَكِّن غير الأَمْكَنْ » : اسم غير منصرف يا ممنوع از صرف است كه كسره و تنوين به خود نمىپذيرد مانند ( ابراهيم و يوسف ) ؛ « غير المُتَمَكِّن فى علم النحو » اسمى است كه مشابه حرف مبنى است مانند ( كيفَ و ايْنَ ) . المُتَمَلِّح - [ ملح ] : نمك فروش ، نمك دار . المُتَمَنَّيَات - [ مني ] : چيزهاى مورد آرزو و تمنى . المُتَمَهِّل - [ مهل ] من الرجال : مرد بلند اندام . المَتْمُور - [ تمر ] : دارندهء خرما و ذخيره كنندهء آن . مَتَنَ - - مُتُوناً ه بالسوط : او را به سختى با شلاق زد ، - الشَّيءَ : آن را كشيد ، - الرَّجُلُ : به جائى رفت و ماند ، سوگند خورد ، - بِفلانٍ : او را در تمام ساعات روز با خود برد ، - بالمكان : در آنجا اقامت گزيد ، - مَتْناً فلاناً : بر پشت او زد . مَتُنَ - - مَتَانَةً : محكم و نيرومند شد . مَتَّنَ - تَمْتِيناً [ متن ] الشيءَ : آن را محكم كرد ، آن را سفت و سخت كرد ، - الْخَيْمَةَ : طنابهاى چادر را به خوبى كشيد و با ريسمانهايش بست ، - الدلوَ : دلو را محكم بست ، - الطَّعامَ : غذا را با ادويه خوشطعم كرد ، - لِمَنْ سابَقَه : به او گفت « تو از جلو تا فلان جا برو و سپس من به تو ملحق مىشوم » . المَتْن - مص ، - ج مِتَان و مُتُون : كمر ( مؤنث و مذكر است ) ؛ « سَافَرَ عَلَى مَتْنِ الباخرة » : با كشتى مسافرت كرد ؛ « متنُ الأرض » : زمين بلند و مسطَّح ؛ « متنُ الطَّريق » : ميانهء راه و خيابان ؛ « متنُ الكِتاب » : متن كتاب بدون شرح و يا حاشيه ؛ « متنُ اللُّغَة » : اصول و مفردات زبان ؛ « مَتْنا الظَّهر » : گوشت و عصب دو طرف راست و چپ پشت انسان . المُتَنَاسِب - [ نسب ] : برابر و همسان ، « المُتَنَاسِبُ الرابع لثلاثة مقادير ب ج د » در علم جبر به معناى عدد ( ك ) است به اين صورت ج / ب - ك / د . المتَنَاسِق - [ نسق ] : فا ، - مِنَ الْكَلَام : گفتارى كه با نظم و ترتيب بيايد . المُتَنَاصِف - من الرجال : مردى كه داراى صفات خوب و هماهنگ باشد ؛ « مَكَانٌ مُتَنَاصِفٌ » : زمينى كه مسطَّح و